Neuromarketing: wat grote merken al jaren doen en jij nu ook kunt!

‍ Door: Jink Schuddeboom
Neuromarketing voor Retail
10 april 2026

‍Wist jij dat jouw klant al beslist heeft voordat hij een product aanraakt?

Het klinkt misschien gek maar wetenschappelijk onderzoek toont keer op keer aan dat het merendeel van onze keuzes, wetenschappers schatten zelfs 90 tot 95%, onbewust plaatsvindt (Zuidgeest, sd). Jouw klant denkt dat hij nadenkt, maar zijn brein heeft de knoop allang doorgehakt. Dat is precies waar neuromarketing over gaat. En het goede nieuws: jij hoeft geen hersenwetenschapper te zijn om neuromarketing toe te passen op jouw eigen onderneming en verkoopstrategie.

‍‍ ‍

Wat is neuromarketing eigenlijk?

Neuromarketing is de combinatie van hersenwetenschap en marketing. Simpel gezegd: onderzoekers kijken wat er in het brein van een klant gebeurt op het moment dat de klant een winkel binnenloopt, een product ziet of een prijskaartje leest. Dat doen zij met apparaten zoals EEG (een soort badmuts vol sensortjes die hersengolven meet) en Eye-tracking (een software die bijhoudt waar iemand naar kijkt). Waar traditioneel marktonderzoek alleen de bewuste en specifieke gedachten van klanten vangt, gaat neuromarketing verder: het meet wat de klant echt voelt en denkt, ook al zegt hij dat zelf misschien heel anders (zuidgeest, 2020).

In 2003 werd neuromarketing omschreven als: de methode van het neurologisch laboratorium toepassen op de vraagstukken van de reclamewereld. Deze beredenering is al vrij oud, een beetje ingewikkeld en past niet meer bij de huidige denkwijze van ondernemers. Een aantal jaren later in 2007 werd Neuromarkting door het International Journal of Psychophysiology omschreven als het toepassen van neurowetenschappelijke methodes om menselijk gedrag te analyseren en te begrijpen in relatie tot markten en marketinguitwisselingen. De betekenis uit 2007 geeft al een beter inzicht in wat neuromarketing precies is maar gebruikt ook weer allemaal lastige termen (R. MARK WILSON, 2008). Om het zo simpel en mooi mogelijk te omschrijven, zoals Victor zo mooi doet op deze website, is neuromarketing het positief beïnvloeden van je klantgedrag door gebruik te maken van de werking van het brein (Klop, sd).

Denk aan het beroemde Pepsi-experiment, waar zij verschillende merken cola testen om te kijken welke cola merken mensen lekkerder vonden. In dit experiment, een blinde test, kozen de meeste mensen voor Pepsi. Maar als het Coca-Cola-logo zichtbaar was, kozen zij plots toch liever voor Coca-Cola. Niet om de smaak, maar het gevoel bij het merk won de test. Dat gevoel zit in het brein en neuromarketing helpt jou begrijpen hoe dat werkt.

Maar neuromarketing is toch iets voor grote merken?

Dat dachten wij allemaal. Nike, IKEA, Albert Heijn, zij hebben hele afdelingen die dit soort kennis onderzoeken en toepassen. Tegenwoordig wordt de term neuromarketing ook steeds vaker gebruikt voor de praktische toepassing ervan: door middel van inzichten uit de psychologie en hersenwetenschappen marketing nóg effectiever maken. En die inzichten zijn gewoon beschikbaar.
Jij hoeft er geen lab voor te hebben (zuidgeest, 2020).

Als onafhankelijke retailer (zelfstandige ondernemer) in Noord-Holland kun jij precies dezelfde technieken toepassen in jouw winkel, zonder duur onderzoek, zonder apparatuur. Het enige wat jij nodig hebt is begrijpen hoe het brein van jouw klant werkt. En dat is precies waar wij jou bij kunnen en willen helpen.

‍

Hoe werkt het brein van jouw klant?

Het menselijk brein werkt met twee systemen. Systeem 1 is snel, automatisch en emotioneel. Systeem 2 is langzaam, bewust en rationeel. Psycholoog Daniel Kahneman beschreef dit voor het eerst in zijn wereldberoemde boek Thinking, Fast and Slow(2011). Het punt is dit: de meeste aankoopbeslissingen worden genomen door Systeem 1. Jouw klant ziet jouw etalage, ruikt de geur in jouw winkel of onderneming, voelt de warmte van jouw verlichting en heeft binnen een paar seconden een gevoel. Positief of negatief. Kopen of weglopen. Dat gevoel stuurt alles (Kahneman, 2011).

Jij kunt dat gevoel bewust sturen door verschillende technieken toe te passen. Hieronder worden een aantal van deze technieken beschreven.

Drie dingen die jij morgen al kunt toepassen in jou onderneming

‍ ‍1. De kracht van geur

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat geuren direct het limbisch systeem activeren, dit is het deel van het brein dat emoties en herinneringen beheert. Een subtiele aangename geur in jouw winkel zorgt er letterlijk voor dat klanten langer blijven. En wie langer blijft, koopt meer. In een experiment met een wijnwinkel bleek dat het draaien van Franse muziek ertoe leidde dat klanten significant vaker voor Franse wijnen kozen, zonder dat zij zich er bewust van waren. De omgeving stuurde hun keuze, niet hun verstand (North, 1999).

2. Kleuren en licht sturen gedrag
Ons brein houdt van symmetrie en reageert direct op kleur. Rood activeert urgentie en impulsgedrag daarom staan niet voor niets veel uitverkoopborden in het rood. Blauw straalt vertrouwen en rust uit. Warm licht maakt een ruimte uitnodigend en intiem. Koel licht maakt producten helder en zakelijk.
Als jij bewust nadenkt over de verlichting in jouw winkel, stuur je het gevoel van jouw klant zonder dat hij het doorheeft.

3. Prijzen die minder pijn doen
Elke keer als mensen geld uitgeven, ervaren zij een gevoel van pijn. Hersenonderzoek heeft uitgewezen dat bij het zien van een prijs de insula geactiveerd wordt, dit is het hersengebied dat ook geactiveerd wordt bij fysieke pijn. Gelukkig zijn er simpele trucs om die prijspijn voor jouw klant te verzachten. Een prijs van € 29,95 voelt goedkoper aan dan € 30,00 niet vanwege het verschil van een paar cent, maar omdat in ons brein het eerste cijfer het zwaarst weegt. Een pakketprijs (training inclusief boek ter waarde van € 79 voor slechts € 345) geeft het gevoel van winnen, niet van betalen (Elles, 2022).

‍ ‍

Sociale bewijskracht: de sterkste verkooptool die bestaat!

‍Een van de krachtigste neuromarketing-principes is sociale bewijskracht (ook wel bekend als social proof), beschreven door Robert Cialdini in zijn boek Influence(1984). Simpel gezegd: mensen doen wat andere mensen doen. Als jouw klant ziet dat anderen positief zijn over jouw winkel of dienst, voelt zijn brein automatisch dat het veilig is om ook te kopen. Praktisch gezegd: zorg voor zichtbare reviews in jouw winkel of op jouw website. Zorg dat deze prominent zichtbaar zijn. "Al meer dan 250 Noord-Hollandse (onafhankelijke) retailers getraind" werkt anders in het brein dan een opsomming van technische kenmerken van jouw dienst. Het brein van jouw klant denkt: als anderen dit goed vonden, dan is het waarschijnlijk ook goed voor mij.

Routing: leid jou klant door jouw winkel
Heb je wel eens gemerkt dat je in een IKEA bijna de hele winkel doorkruist voordat je bij de kassa bent? Dat is geen toeval. Neuromarketing-onderzoek met Eye-tracking brengt exact in kaart hoe klanten door een winkel navigeren, welke producten zij zien, welke producten zij negeren en welke keuzefactoren bepalend zijn voor de aankoop (Zuidgeest, sd). Als onafhankelijke retailer heb jij jouw winkel misschien ingericht op gevoel. Met neuromarketing-kennis kun jij je winkel of onderneming inrichten op basis van het brein van de klant. Waar komt de klant binnen? Welk product ziet de klant als eerste? Waar is de stilteruimte waar de klant even kan nadenken en dus sneller besluit?


Wat levert neuromarketing eigenlijk op?

Laten we eerlijk zijn: neuromarketing is geen toverij. Het is kennis. Kennis over hoe het brein van jouw klant werkt, zodat jij bewuste keuzes kunt maken over jouw winkelinrichting, jouw assortiment, jouw prijzen en jouw communicatie. Van de eerste commerciële toepassingen tot brede inzet is neuromarketing uitgegroeid tot een essentieel instrument voor het begrijpen en sturen van de besluitvorming van consumenten (Gupta R, 2025). Wat vroeger alleen was weggelegd voor grote merken met dikke budgetten, is nu toepasbaar voor iedere (onafhankelijke) retailer met een fysieke winkel.

De vraag is niet of neuromarketing werkt. De vraag is: wanneer pas jij het toe?

‍ ‍‍

Wil jij neuromarketing ook toepassen in jouw winkel?

In onze neuromarketingtraining komen wij bij jou op locatie en leer jij precies hoe jij de meest effectieve neuromarketing-principes toepast in jouw specifieke situatie. Geen abstracte theorie.
Geen ingewikkelde wetenschap. Gewoon directe, praktische tips die jij de volgende dag al kunt gebruiken en meteen kunt toepassen.

Bronnen

‍Cialdini, R. B. (1984). Influence: The Psychology of Persuasion. Harper Business.
Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. Farrar, Straus and Giroux.
North, A. C., Hargreaves, D. J., & McKendrick, J. (1999). The influence of in-store music on wine selections. Journal of Applied Psychology, 84(2), 271–276. https://doi.org/10.1037/0021-9010.84.2.271
Unravel Research. (2023). Neuromarketing onderzoek voor retailers. Geraadpleegd op 9 april 2026, van https://www.unravelresearch.com/branches/neuromarketing-onderzoek-voor-retail
Verma, H. V. (2025). Neuro-insights: a systematic review of neuromarketing perspectives across consumer buying stages. Frontiers in Neuroergonomics, 6. https://doi.org/10.3389/fnrgo.2025.1542847
Gill, R., & Singh, J. (2022). A study of neuromarketing techniques for proposing cost effective information driven framework for decision making. Materials Today: Proceedings, 49, 2969–2981. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2020.08.730.
Zuidgeest, T. (2023). Neuromarketing: alles wat je wilt weten in 1 overzicht. Unravel Research. Geraadpleegd op 9 april 2026, van https://www.unravelresearch.com/neuromarketing

‍ ‍